از سال 2016 تا 2025، این دهه شاهد تحولی عمیق و سیستماتیک در صنعت کاغذ و مقوای چین بود. از تعمیق مداوم سیاست های حفاظت از محیط زیست، تا تغییر چشمگیر در الگوهای مواد خام ناشی از سیاست "صفر واردات کاغذ باطله" و تا ترکیب مجدد اقتصادهای منطقه ای و زنجیره تامین لجستیک، چشم انداز جغرافیایی صنعت کاغذ در چین دستخوش تغییرات بسیار عمیق شد.
با بررسی سیستماتیک داده‌های استان‌های کلیدی با مجموع تولید بیش از یک میلیون تن در دهه گذشته، نه تنها می‌توانیم به وضوح روند صعودی پلکانی و پیشرفت سریع کل تولید صنعت کاغذ در سراسر کشور را مشاهده کنیم، بلکه می‌توانیم بینشی در مورد منطق صنعتی و روندهای آتی پشت رتبه‌بندی منطقه‌ای تکراری به دست آوریم.
از روند کلی داده ها، کل تولید 16 استان با تولید بیش از 1 میلیون تن کاغذ و مقوا در 10 سال گذشته روند صعودی نوسانی و پیشرفت شتابی را نشان می دهد.
در سال 1395، 16 استان با تولید بیش از یک میلیون تن کاغذ و مقوا در سراسر کشور وجود داشت که مجموعاً 103.7 میلیون تن تولید داشتند که 95.53 درصد از کل تولید ملی را به خود اختصاص داده است. این رقم در سال 2017 اندکی افزایش یافت و به 105.87 میلیون تن رسید که 95.12 درصد بود.
تحت تأثیر عواملی مانند کاهش ظرفیت حفاظت از محیط زیست و تعدیل ساختار صنعتی، در سال 2018، تولید استان های 100 میلیون تنی به طور موقت به 100.47 میلیون تن کاهش یافت، اما تعداد استان ها به 17 استان افزایش یافت (استان لیائونینگ برای اولین بار از مرز 100 میلیون تن عبور کرد و از نسبت ملی به 10 میلیون تن رسید) و به 10 میلیون تن رسید. 96.28٪.
از سال 2019، این صنعت دوباره وارد مسیر صعودی شده است. در سال 2019، کل تولید 17 استان به 104.12 میلیون تن افزایش یافت و در سال 2020 به 108.59 میلیون تن افزایش یافت.
با ورود به دوره "برنامه پنج ساله چهاردهم"، سرعت آزادسازی ظرفیت تولید به میزان قابل توجهی افزایش یافته است: در سال 2021، کل تولید 17 استان از 116 میلیون تن فراتر رفت. در سال 2022، استان شانشی با تولید 1.12 میلیون تن به تازگی وارد لیست شد و کل تولید 18 استان به 120.43 میلیون تن رسید. در سال 2023 و 2024، کل تولید 18 استان به ترتیب به 125.97 میلیون تن و 132.28 میلیون تن افزایش یافت.
تا سال 2025، با عبور استان یوننان با تولید 10.4 میلیون تن از آستانه، تعداد استان های ورودی به 19 استان افزایش یافت و تولید به 138.51 میلیون تن رسید که 97.99 درصد از کل تولید کاغذ ملی را تشکیل می دهد.
طی 10 سال گذشته، مجموع تولید استان های کلیدی بیش از 34 میلیون تن افزایش یافت و نزدیک به 98 درصد ظرفیت تولید کاغذ در کشور به شدت در این 19 استان متمرکز بود که روند تمرکز تولید در مناطق دارای مزیت را آشکارتر کرد.
چهار قدرت پیشرو دارای یک پایه محکم و خط سیر تکاملی رتبه بندی استان ها هستند
در چشم انداز صنعت کاغذ ملی، شاندونگ، گوانگدونگ، جیانگ سو و ژجیانگ همیشه در چهار کشور برتر بوده اند و پایه اصلی صنعت کاغذ چین را تشکیل می دهند، اما اولین طبقه در میان این چهار استان نیز رقابت شدیدی دارد.
در سال 2016، شاندونگ با 18.5 میلیون تن پیشتاز کشور بود و گوانگدونگ با 18.4 میلیون تن از نزدیک پس از آن. از سال 2017 تا 2020، گوانگدونگ به یک 逆袭 دست یافت و از آن پیشی گرفت و در سال 2020، ابتدا از مرز 20 میلیون تن عبور کرد و به 20.12 میلیون تن رسید.
با این حال، با شروع از سال 2021، شاندونگ یک بار دیگر انعطاف‌پذیری صنعتی قوی را نشان داد و موقعیت برتر را در کشور به دست آورد و به بالاترین سطح تاریخی 22.19 میلیون تن در سال 2024 رسید و همچنان در سال 2025 با 21.9 میلیون تن پیشتاز را حفظ کرد.
جایگاه های سوم و چهارم نیز در 10 سال گذشته جایگزین های کلیدی شده اند. از سال 2016 تا 2019، ژجیانگ به طور مداوم مقام سوم را در اختیار داشت، در حالی که جیانگ سو مقام سوم را به خود اختصاص داد. نقطه عطف در سال 2020 زمانی رخ داد که تولید جیانگ سو به 14.02 میلیون تن رسید و از 11.49 میلیون تن ژجیانگ پیشی گرفت. از آن زمان تاکنون، جیانگ سو با تولید 14.42 میلیون تن در سال 2025، جایگاه سوم را در سراسر کشور به طور محکم تضمین کرده است، در حالی که ژجیانگ در جایگاه چهارم (13.18 میلیون تن در سال 2025) ثابت مانده است.
به غیر از چهار استان برتر، استان‌های سنتی تولید کاغذ مانند فوجیان و هنان رتبه‌بندی نسبتاً ثابتی داشتند. تولید فوجیان به طور پیوسته از 7.05 میلیون تن در سال 2016 به 9.39 میلیون تن در سال 2025 افزایش یافت، در حالی که تولید هنان از 6.10 میلیون تن به 6.89 میلیون تن رسید.
گوانگشی و هوبی به عنوان رقبای قوی ظاهر شدند و چشم انداز صنعت کاغذ را در مناطق مرکزی و غربی تغییر دادند.
اگر چهار سنگر ساحلی شرقی نشان دهنده "ثبات" است، پس ظهور گوانگشی و هوبی بزرگترین "تغییر" در نقشه صنعت کاغذ در دهه گذشته است.
در سال 2016، تولید کاغذ و مقوا گوانگشی تنها 2.40 میلیون تن بود که در رتبه یازدهم کشور قرار گرفت. تا سال 2022، تولید گوانگشی رشد انفجاری را تجربه کرد و با 65.88 درصد افزایش سالانه به 5.59 میلیون تن رسید که مستقیماً وارد 8 محصول برتر در سراسر کشور شد.
پس از آن، گوانگشی به پیشرفت خود ادامه داد و به 6.60 میلیون تن در سال 2023، 7.88 میلیون تن در سال 2024 و رشد خیره کننده 36.8 درصدی نسبت به سال قبل در سال 2025 رسید و به 10.78 میلیون تن رسید و به رتبه پنجم در سراسر کشور جهش کرد. تنها در ده سال، تولید گوانگشی بیش از چهار برابر افزایش یافته است و جهش از یک استان کوچک منطقه ای به یک غول تولید کاغذ با ده ها میلیون تن را تکمیل کرده است.
مسیر هوبی شبیه مسیر گوانگشی است. در سال 2016، تولید هوبی تنها 21.5 میلیون تن بود و در رتبه سیزدهم قرار گرفت. با راه اندازی پی در پی چندین پروژه کاغذی در مقیاس بزرگ در منطقه، هوبی به 42.7 میلیون تن در سال 2020، 57 میلیون تن در سال 2021، و افزایش شگفت انگیز 47.47 درصدی در سال 2025، به 101.9 میلیون تن رسید که نزدیک به گوانگشی و رتبه ششم کشور را به خود اختصاص داد.
گوانگشی و هوبی هر دو در سال 2025 وارد "باشگاه ده‌ها میلیون تنی" شدند و الگوی سنتی انحصار استان‌های ساحلی شرقی در موقعیت‌های برتر را کاملاً شکستند. در همان زمان، استان‌های مناطق مرکزی و غربی مانند سیچوان، چونگ کینگ و جیانگشی مقیاس‌های تولید پایداری را حفظ کردند و پشتوانه محکمی برای کمربند صنعت کاغذ در مناطق مرکزی و غربی تشکیل دادند.
منطق عمیقی که این دگرگونی را هدایت می کند: منابع، حفاظت از محیط زیست، و تجدید ساختار مصرف
تغییرات عمیق در نقشه صنعت کاغذ نتیجه اثر ترکیبی سه نیرو است: زنجیره تامین مواد خام، سیاست های حفاظت از محیط زیست و بازار پایین دستی.
اولاً، یک تحول اساسی در پایان مواد خام رخ داد. با اجرای سیاست ملی ممنوعیت کامل واردات پسماند جامد، مدل سنتی با تکیه بر کاغذهای باطله وارداتی به عنوان ماده اولیه اصلی دیگر پایدار نبود. تقاضا برای خمیر چوب و خمیر بامبو با کیفیت بالا افزایش یافت. گوانگشی دارای منابع جنگلی مولد با بازدهی بالا و منحصر به فرد و منابع جنگلی فراوان بامبو است. همراه با شرایط حمل و نقل باکیفیت تراشه‌های چوب در بنادر ساحلی، تعداد زیادی از شرکت‌های پیشرو پروژه‌های "یکپارچه جنگل-خمیر کاغذ-کاغذ" را راه‌اندازی کرده‌اند که این امکان را به آن می‌دهد تا به سرعت به مهم‌ترین پایگاه تولید خمیر و کاغذ مواد خام در کشور تبدیل شود.
دوم، لجستیک و محیط منطقه ای بازسازی شد. هوبی در مرکز اصلی آبراه طلایی رودخانه یانگ تسه، با منابع آبی فراوان و دسترسی عالی به آب و زمین، به طور موثر بازارهای مصرف گسترده در چین مرکزی، شرق چین و جنوب غربی چین را تابش می‌کند و آن را به یک مکان استراتژیک برای گسترش تولید ملی و تشعشعات بازار تبدیل می‌کند.
در نهایت، سیاست های حفاظت از محیط زیست و ارتقاء تشدید صنعتی. در طول دهه گذشته، ظرفیت تولید در مقیاس کوچک منسوخ شده و ناکارآمد برای حذف تسریع شد، و بودجه و ظرفیت تولید در تجهیزات سازگار با محیط زیست، تجهیزات پیشرفته و پارک‌های صنعتی جدید با تأثیرات بزرگ در مقیاس بزرگ متمرکز شد، که همچنین باعث انتقال قابل توجه ظرفیت تولید به مناطقی با مزایای منابع جامع شد.
با نگاهی به آینده، توزیع جغرافیایی و الگوی رقابتی صنعت کاغذ چین وارد مرحله جدیدی بالغ‌تر و فشرده‌تر خواهد شد. اولاً، غلظت صنعتی در سطح بالایی باقی می ماند و بیشتر بهینه می شود. مناطق کلیدی که توسط 19 استان با ظرفیت بیش از 1 میلیون تن نمایندگی می شوند، همچنان بر عرضه کاغذ ملی تسلط خواهند داشت.
ثانیاً، مدل پیوند دو هسته‌ای «واردات مواد خام از ساحل و توسعه پایگاه‌های منابع داخلی» به طور فزاینده‌ای روشن می‌شود. استان‌های ساحلی شرقی مانند شاندونگ، گوانگدونگ، جیانگ سو و ژجیانگ به ارتقاء به سمت ارزش افزوده بالا، کاغذ تخصصی و اقتصاد دایره‌ای ادامه خواهند داد و از بنادر آب‌های عمیق خود، تقاضاهای بسته‌بندی پیشرفته و پشتیبانی کامل از زنجیره صنعتی استفاده می‌کنند.
در حالی که پایگاه‌های نوظهور با ظرفیت بیش از 10 میلیون تن، مانند گوانگشی و هوبی، مسئولیت‌های اصلی تامین محصولات کاغذی فله و خمیر بکر را بر عهده خواهند گرفت و از منابع خود و مزایای لجستیکی آبراه‌ها استفاده می‌کنند.
کل صنعت در دور جدیدی از رقابت با کیفیت بالا با محوریت سبز و کم کربن، جایگزینی کاغذ برای پلاستیک، بهینه سازی ساختار انرژی و تولید هوشمند شرکت خواهد کرد.
توجه: تمام داده های متن فوق از گزارش سالانه صنعت کاغذ چین گرفته شده است.
